NSC’ers volgen Veldkamp en stappen allemaal uit kabinet

Den Haag– In navolging van demissionair minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) hebben alle NSC-bewindspersonen besloten uit het kabinet te stappen. Veldkamp gaf er de brui aan omdat hij ’onvoldoende steun’ voelde om meer maatregelen tegen Israël.

NSC bevestigt dat naast Veldkamp ook alle NSC-bewindspersonen, vijf ministers en vier staatssecretarissen, uit het kabinet-Schoof stappen. Daarin blijven na het eerdere vertrek van de PVV alleen nog VVD en BBB over.Veldkamp werkt zich in de nesten in Gaza-debat: onvrede in oppositie én coalitie

Veldkamp kwam donderdag in de schijnwerpers te staan door een voorschot te nemen op nieuwe maatregelen tegen Israël door te stellen dat die ’noodzakelijk’ zouden zijn. Maar hij bleek die boodschap niet te hebben afgestemd met zijn collega-ministers van VVD en BBB.

Het is Veldkamp vrijdag niet gelukt om die steun alsnog te krijgen in het demissionaire kabinet. En dus stapt hij op: „Ik ga nu naar huis en ik ga mijn ontslagbrief schrijven.” Na het vertrek van Veldkamp besloten de overige NSC’ers ook uit het kabinet te stappen.

Veldkamp zegt wel respect te voelen van zijn collega-bewindslieden: „Ik zie dat er serieus wordt gesproken en men z’n best doet mij tegemoet te komen. Maar ik zie tegelijkertijd dat de tegemoetkoming niet voldoende gelukt is en dat ik in onvoldoende mate betekenisvolle aanvullende maatregelen kan treffen.”

Van Hijum: ’Kort gezegd helemaal klaar mee’

Veldkamp heeft er daarom ’onvoldoende vertrouwen’ in dat hij de rest van de demissionaire periode van het kabinet-Schoof kan functioneren als minister van Buitenlandse Zaken, ’als ik zo in mijn ruimte word beperkt.’ Uittredend vicepremier Van Hijum stelt dat zijn partij er ’kort gezegd wel helemaal klaar mee’ is. „Er was geen beweging”, is zijn lezing van het kabinetsberaad. „Onze conclusie is dat we niet geloofwaardig zijn als we aanblijven.” De nieuwe NSC-leider spreekt van een ’gebrek aan bereidheid om een substantiële beweging te maken’ bij VVD en BBB.

Volgens Van Hijum probeert Veldkamp al langer om een strengere lijn tegen Israël voor elkaar te boksen in het kabinet: „Het is niet een discussie die gisteren is begonnen, maar een die al een hele tijd aan de gang is. We hadden na het vertrek van de PVV verwacht dat het anders zou worden, maar dat is niet uitgekomen.” Elders in de coalitie wordt dat weersproken en gesteld dat Veldkamp pas deze week de zaak hoog opspeelde.

Kabinet hele dag in conclaaf

Het kabinet is vrijdag de hele dag in conclaaf geweest over een manier om de crisis in de kiem te smoren. In de ministerraad werd nagedacht over een pakket dat voor Veldkamp, die strenger ingrijpen richting Israël wil, te dragen was. Maar ook coalitiepartijen VVD en BBB, die een minder strenge lijn richting het bevriende land voorstaan, moesten achter dat pakket kunnen staan. De NSC’er had daarnaast nog een motie van wantrouwen van de linkse oppositie boven zijn hoofd hangen.

Volgens meerdere bronnen kwam er een compromis op tafel. Dat ging vooral om het instellen van een importverbod op producten uit illegale nederzettingen voor te bereiden. Het kabinet was sowieso bereid daar in Europa aan te lanceren, maar Veldkamp voelde te weinig ruimte om daar ook nationaal op eigen houtje alvast een begin aan te maken voor het geval het in Brussel niet zou lukken. Daarop verliet hij de ministerraad en kondigde hij bij de pers zijn vertrek aan. Ministers van andere partijen moesten dat via de media vernemen.

Dat NSC nu als geheel uit het kabinet stapt, leidt ook tot verbijstering bij VVD en BBB, die nu nog met z’n tweetjes in het kabinet zitten. De breuk wordt bovendien als onnodig gezien. „NSC zou op een lege parkeerplaats nog een eenzijdig ongeluk kunnen veroorzaken”, schertst een coalitiebron.

De vraag is hoe het nu verder moet met het kabinet-Schoof, waar alleen de VVD en BBB nog in zitten. Het vertrek van de NSC’ers slaat een flinke krater in de bemensing van het kabinet. BBB laakt het vertrek van de coalitiegenoot: „NSC noemde zichzelf de partij van goed bestuur, maar laat Nederland nu stuurloos achter.”

De VVD spreekt van ’middenin het gesprek weglopen’ en het ’verder verzwakken’ van het kabinet: „Nederland heeft sterk en stabiel leiderschap nodig. Dit hoort daar niet bij.” Van Hijum erkent: „We realiseren ons heel goed dat die consequentie enorm is.” Premier Dick Schoof geeft later op de avond een verklaring in de Tweede Kamer.’Voetbalzomer’ vol transfers in poli